W imieniu chorych dziękujemy Ci za dar serca, mając nadzieję, że oddasz krew jeszcze wiele razy!
Co powstaje z Twojej krwi
Z 450 ml krwi pełnej wytwarzamy trzy składniki krwi:
- Koncentrat krwinek czerwonych (KKCz) — ważny 42 dni. Uzupełnia utraconą krew i służy do leczenia niedokrwistości.
- Koncentrat krwinek płytkowych (KKP) — ważny 5 dni. Podaje się go przy niedoborze płytek krwi i zaburzeniach ich działania.
- Osocze świeżo mrożone (FFP) — ważne 3 lata, ale do chorego może trafić dopiero po uzyskaniu karencji, która zależy tylko od Ciebie.
Do czego służy osocze
Osoczem po karencji leczy się m.in.:
- oparzenia, urazy ortopedyczne i obfite krwotoki,
- niektóre choroby krwi, np. zaburzenia układu krzepnięcia i zakrzepową plamicę małopłytkową.
Z osocza powstają też leki krwiopochodne: albumina, którą uzupełnia się utraconą objętość krwi i niedobór białek, oraz czynniki krzepnięcia dla chorych na hemofilię.
Czym jest karencjonowanie osocza
Często Twoje osocze ma jeszcze długi termin ważności, a mimo to nie możemy go wydać choremu, bo nie ma karencji. Nadać mu ją możesz tylko Ty — oddając krew ponownie i regularnie.
Karencjonowanie osocza polega na:
- przechowywaniu zamrożonego osocza przez co najmniej 16 tygodni,
- oczekiwaniu na prawidłowe (ujemne) wyniki badań wirusologicznych i w kierunku kiły z Twoich kolejnych donacji — krwi pełnej, osocza lub płytek krwi.
Dopiero gdy minie 16 tygodni od pierwszej donacji, a badania krwi oddanej później będą prawidłowe, Twoje „pierwsze” osocze otrzyma status karencji. Wtedy możemy wydać je do szpitala jako bezpieczne.
Droga osocza od donacji do chorego
- Osocze z Twojej donacji zostaje zamrożone (temperatura −25 °C).
- Osocze jest przechowywane co najmniej 16 tygodni.
- W tym czasie oddajesz krew jeszcze co najmniej raz, a wyniki badań wirusologicznych i w kierunku kiły są prawidłowe (ujemne).
- Po 16 tygodniach osocze otrzymuje status karencji na podstawie dobrych wyników ostatnich donacji.
- Osocze trafia do chorego jako bezpieczne albo do produkcji leków krwiopochodnych.
Przykład: donacje krwiodawcy w 2018 roku
Ujemne wyniki badań z późniejszej donacji nadają karencję osoczu z donacji wcześniejszej.
| Data donacji | Wyniki badań | Karencję otrzymało osocze z dnia |
|---|---|---|
| 02.01.2018 | ujemne | — |
| 05.03.2018 | ujemne | — |
| 15.05.2018 | ujemne | 02.01.2018 |
| 20.08.2018 | ujemne | 05.03.2018 |
| 07.11.2018 | ujemne | 15.05.2018 |
| w 2019 roku | brak kolejnych donacji | — |
Osocze z donacji z 07.11.2018 nadal czeka na Twoją kolejną donację, aby uzyskać karencję. Bez niej nie trafi do chorego.
Infografika „Karencjonowanie osocza” (obraz WebP, 1200×3338 px, 337 KB)